OFF-ROAD PL MAGAZYN 4x4 | CHALLENGE&INDEPENDENCE
Search
Logo OFF-ROAD.PL magazyn 4x4

Przełożenia przekładni głównej

Tajemnicą nie jest. Układ przeniesienia napędu to układ kilku przekładni, a ich stosunek przełożeń zależny jest od obrotów silnika i rozmiaru opon. To po krótce. Zmiana rozmiaru opon pociąga za sobą szereg komplikacji. Zazwyczaj zmieniamy opony na większe chcąc poprawić dzielność terenową naszego pojazdu i wtedy okazuje się, że pojazd nasz nie przyspiesza, nie ma takiej dynamiki jak poprzednio i wreszcie jego maksymalna prędkość jest znacznie mniejsza. Jest na to rozwiązanie-wymiana przełożeń.

Przekładnia główna to element układu napędowego umiejscowiony zwykle na osi pojazdu. Składa się ona z wałka atakującego (zębnik stożkowy) i koła talerzowego, gdzie odpowiedni stosunek zębów (trybów) tworzy odpowiednie przełożenie. Jest to mechanizm przenoszący ruch obrotowy z wału napędowego na półosie za pośrednictwem współpracujących ze sobą kół zębatych o określonym kształcie łukowym, wielkość charakteryzująca przekładnie to stosunek prędkości obrotowej wału napędzanego do prędkości obrotowej wału napędzającego.

Co wymienić

Jak powszechnie wiadomo tryby przenoszące napęd na koła występują w skrzyni biegów, reduktorze, na mostach. Skrzynia biegów to bardzo precyzyjny ukla zapewniający dostosowanie prędkości wału korbowego poprzez odpowiednie zestopniowanie przełożenia do prędkości jazdy. Ingerencja w skrzynie biegów, choć teoretycznie możliwa, nie jest praktykowana ze względu na wysokie koszty. Tańsza jest modyfikacja reduktora. Polega ona na zmianie przełożeń biegu wolnego (po zredukowaniu) lub wymiana całego reduktora. Najczęstsze zmiany najłatwiej, gdy będą się odbywać w ramach jednego modelu. Producenci stosują zmienne przełoże nia w zależności od mocy silnika jak i rodzaju. Wiadomo diesel kręci się w niższych zakresach obrotowych a benzyna lubi wysokie. Jednak najprostszym i najtańszym rozwiązaniem jest zmiana przełożenia przekładni głównej.

Zmiana

Wbrew pozorom dobór przełożeń nie jest to trudny. W przypadku seryjnego pojazdu gdy tylko planujemy zmianę opon na większego rozmiaru najprościej jest porównać ich obwód. Zgodnie ze wzorem 2r wystarczy,że porównamy średnicę opon. Obliczenie wielkości przełożeń sprowadza się do prostych obliczeń matematycznych. Znając rozmiar (średnicę) opony seryjnej i planowanej do użytkowania oraz wielkość obecnego przełożenia, układamy proste równanie matematyczne, w wyniku otrzymamy rozmiar „trybów”, jakie musimy zakupić. Średnice opony najłatwiej pomierzyć przymiarem metrycznym lub uzyskać informacje od producenta. Należy przy tym pamiętać, iż rozmiary opony nabite na boku mają często charakter orientacyjny a rzeczywisty rozmiar może od tego odbiegać. W numeracji calowej prawie zawsze z taką sytuacją mamy do czynienia. Przy pomiarze z natury opona powinna znajdować się w stanie wolnym. Założona na felgę wąską zostanie rozepchnięta „na wysokość” i pomiar wykaże większą średnicę. Założona na felgę szeroką jej średnica „zmaleje”.

Obliczamy średnice opony

Najłatwiej posłużyć się kalkulatorem przelicznikiem opon na stronie internetowej lub zrobic to samemu. Jak wyliczyć średnice koła o rozmiarze 225/75 R15. Liczba 225 jest to szerokość opony wyrażona w mm a indeks 75 mówi nam o jej wysokość liczba 15 to średnica felgi wyrażona w calach. Iloczyn szerokości i indeksu daje nam miarę wysokości 225*0,75=168,75. Najczęściej wielkości dużych opon są wyrażane w calach, dlatego łatwiej przyrównywać jest te parametry w jednostkach calowych a nie metrycznych. Stąd pojawia się dodatkowa operacja zamiany jednostek metrycznych na calowe. Aby uzyskać średnicę w calach musimy ten wynik przeliczyć 1’ to ok. 2,54 cm., Zatem zamieniamy mm na cm 168.75*10=16,875 i następnie przeliczamy na cale 16,875/2,54 to 6.64. Następnie przystępujemy do wyliczenia średnicy koła. Będą to dwie wysokości opony i średnica felgi. Wtedy 2*6.64+15=28,28. Jeśli zachodzi konieczność podobnie postępujemy w przypadku drugiej opony. Aby ułatwić zadanie, obok prezentujemy tabelę przeliczonych średnic opon.

Wybór przełożenia

Znając dwie średnice opon, wyrażone w calach, tą planowaną i seryjną przyrównujemy je do siebie. Powstanie nam układ nierówności 28,28/100=33/x w takim przypadku x=117%. Stąd wniosek: nowa opona jest większa od seryjnej o 17% i przekładnia powinna być o 17% zredukowana. Przełożenie przekładni głównej określa nam ile obrotów wału napędowego będziemy musieli wykonać aby Kolo zatoczyło pełny obrót. Do najczęściej spotykanych przełożeń należą 1:3.73 , 1:4.10 , 1:4.56 , 1:4.88. Wracając do naszego przykładu, obecnie stosowane jest przełożenie 4:10 musimy więc dobrać większe pomoże nam w tym równanie: 4.10×17/100=0.70 i wtedy 4.10+0.70=4.80. Stad wniosek –najodpowiedniejszym przeożeniem będzie 1:4.88.

Na koniec

Ogromna dostępność przełożeń do najpopularniejszych mostów sprawia,że w prosty sposób zwiększymy dzielność terenową naszego pojazdu. A nie będziemy się denerwować, że na dwójce pod górkę zrywa przyczepność a na trójce za słaby i gaśnie.

 

 

Rozmiar opony a średnica

 

215

85

R

16

 

30,4

235

85

R

16

 

31,7

255

85

R

16

 

33

280

85

R

16

 

34,7

195

82

R

15

 

27,6

205

82

R

16

 

29,2

215

82

R

15

 

28,9

205

80

R

16

 

28,9

215

80

R

16

 

29,5

175

80

R

15

 

26

195

80

R

15

 

27,3

215

80

R

15

 

28,5

225

80

R

15

 

29,2

225

75

R

16

 

29,3

245

75

R

16

 

30,5

265

75

R

16

 

31,6

285

75

R

16

 

32,8

295

75

R

16

 

33,4

215

75

R

15

 

27,7

225

75

R

15

 

28,3

235

75

R

15

 

28,9

205

75

R

14

 

26,1

215

70

R

16

 

27,8

235

70

R

16

 

28,9

245

70

R

16

 

29,5

265

70

R

16

 

30,6

275

70

R

16

 

31,2

195

70

R

15

 

25,7

205

70

R

15

 

26,3

215

70

R

15

 

26,8

225

70

R

15

 

27,4

235

70

R

15

 

27,9

245

70

R

15

 

28,5

255

70

R

15

 

29

265

70

R

15

 

29,6

215

65

R

16

 

27

255

65

R

16

 

29

195

65

R

15

 

25

205

65

R

15

 

25,5

215

65

R

15

 

26

255

60

R

17

 

29

265

60

R

17

 

29,5

275

60

R

17

 

30

285

60

R

17

 

30,5

345

60

R

17

 

33,3

275

60

R

16

 

29

225

60

R

15

 

25,6

235

60

R

15

 

26,1

245

60

R

15

 

26,6

255

60

R

15

 

27

275

60

R

15

 

28

255

55

R

18

 

29

285

55

R

18

 

30

225

55

R

17

 

26,7

275

55

R

17

 

28,9

255

50

R

17

 

27

245

50

R

16

 

25,6

265

50

R

15

 

25,4

275

50

R

15

 

25,8

 

 

autor: Grzegorz Surowiec, zdjęcia: archiwum

...a może to też Cię zainteresuje:

Toyota Tundra X

Przystanek Alaska Tundra X to idealny środek transportu dla bohaterów serialu Przystanek Alaska. Pickup wjedzie w niemal każdy śnieżny teren.

Czytaj dalej >>